مدل نان خوردن: درآمد از «بود» یا از «نبود»؟
در دنیای حرفهای، ما نهتنها با انتخاب شغل، بلکه با انتخاب نوع درآمد، نگرش خود به انسان، جامعه و ارزشها را نیز آشکار میکنیم. گاهی این انتخابها ساده بهنظر میرسند، اما اگر دقیقتر نگاه کنیم، لایههایی از معنا و پیام تربیتی، روانشناختی و اخلاقی در آنها نهفته است. پیرامون فهم موضوع فوق کارگاه اندیشه ای در پل نوآوری مرکز نوآوری وکارآفرینی دانشگاه شاهد با تعدادی از اعضا کارگاه گفت وگو و حل مساله برگزار شد. موضوع گفت و گو «اهمیت فروشنده یا خریدار» بود ولی در واقع نشانه اصلی این گفت و گو تحلیل مدل درآمدی فروشندگان با توجه به نگاهی است که به مشتری دارند.
در دنیای حرفهای، ما نهتنها با انتخاب شغل، بلکه با انتخاب نوع درآمد، نگرش خود به انسان، جامعه و ارزشها را نیز آشکار میکنیم. گاهی این انتخابها ساده بهنظر میرسند، اما اگر دقیقتر نگاه کنیم، لایههایی از معنا و پیام تربیتی، روانشناختی و اخلاقی در آنها نهفته است.
🎭 سناریوی اول: پزشک مدرسه
فرض کنید شما یک پزشک هستید و قرار است بهزودی بهعنوان پزشک مدرسه مشغول به کار شوید. دو پیشنهاد شغلی به شما ارائه شده است:
پیشنهاد اول:
– حقوق ثابت ماهانه: ۶۰۰ یورو
– پاداش عملکرد: ۱۰ یورو به ازای درمان هر بیمار
– تمدید قرارداد: مشروط به رضایت بیماران
پیشنهاد دوم:
– حقوق پایه ماهانه: ۳۰۰ یورو
– پاداش سلامت: اگر تعداد بیماران کمتر از ۱۰ نفر باشد، ۴۰۰ یورو اضافه
– تمدید قرارداد: مشروط به تأیید سلامت عمومی دانشآموزان توسط انجمن اولیا و مربیان
⚖️ سناریوی دوم: مشاور حقوقی
اکنون فرض کنید شما یک مشاور حقوقی هستید و دو پیشنهاد همکاری از سوی شرکت بزرگ «الف» دارید:
پیشنهاد اول:
– حقوق ثابت ماهانه: ۶۰۰ یورو
– پاداش عملکرد:
– ۲۰۰ یورو برای هر شکایت پیگیریشده
– ۵۰٪ از جرایم و هزینههای قضایی در صورت پیروزی در دعوا
پیشنهاد دوم:
– حقوق ثابت ماهانه: ۶۰۰ یورو
– پاداش سلامت حقوقی:
– اضافهحقوق ساعتی برای پیگیری قضایی
– ۲۰۰ یورو اضافه در صورت کاهش تعداد دعاوی
– حذف پاداش و احتمال قطع همکاری در صورت افزایش دعواها
🔍 تحلیل تطبیقی: دو مدل درآمدی
۱. درآمد از «عدم» و درآمد از «وجود»
در مدل اول، ما از بیماری بیماران یا از دعوای حقوقی نان میخوریم؛ یعنی از «نبود سلامت» یا «نبود صلح». در مدل دوم، درآمد ما از «سلامت» و «آرامش» است؛ یعنی از «بودن» و «پایداری».
این تمایز، صرفاً اقتصادی نیست؛ بلکه فلسفی است:
– آیا ما بهعنوان متخصص، از رنج دیگران ارتزاق میکنیم؟
– یا از کاهش رنج و حفظ آرامش، پاداش میگیریم؟
۲. تحلیل تربیتی
در تربیت، ما بهدنبال رشد، پیشگیری و مراقبت هستیم.
– مدل اول، وابستگی به بحران ایجاد میکند و ممکن است ناخودآگاه میل به حفظ مشکل را تقویت کند.
– مدل دوم، مربی یا متخصص را به نگهبان وضعیت مطلوب تبدیل میکند؛ کسی که از سلامت و آرامش مراقبت میکند.
۳. تحلیل روانشناختی
از منظر روانشناسی:
– مدل اول، انگیزش بیرونی و اضطراب عملکرد را تقویت میکند. فرد در چرخهی «حل بحران» گرفتار میشود.
– مدل دوم، انگیزش درونی، حس مسئولیت جمعی و هویت حرفهای مثبت را تقویت میکند.
۴. تحلیل اخلاقی
در اخلاق حرفهای، اصل «پرهیز از آسیب» و «خیر عمومی» اهمیت دارد:
– مدل اول ممکن است فرد را در مرزهای اخلاقی قرار دهد: آیا واقعاً میخواهم مشکل حل شود؟
– مدل دوم، درآمد را به کاهش رنج و افزایش آرامش گره میزند و با ارزشهای اخلاقی همراستا است.
✨ جمعبندی
|
مدل |
درآمد از |
وابستگی به/همبستگی به |
پیام پنهان |
|
اول |
مشکل (بیماری/دعوا) |
بحران |
تا مشکل هست، من هستم |
|
دوم |
سلامت و صلح |
پیشگیری |
تا آرامش هست، من مؤثرم |
این دو مدل درآمدی، دو سبک زندگی را بازنمایی میکنند:
انتخاب میان این دو، انتخاب میان دو نوع نگاه به انسان، جامعه و حرفه است.
شاید وقت آن رسیده باشد که از خود بپرسیم:
من از چه چیزی نان میخورم؟ از رنج یا از رشد؟ از بحران یا از آرامش
پیرامون فهم موضوع فوق کارگاه اندیشه ای در پل نوآوری مرکز نوآوری وکارآفرینی دانشگاه شاهد با تعدادی از اعضا کارگاه گفت وگو و حل مساله برگزار شد. موضوع گفت و گو «اهمیت فروشنده یا خریدار» بود ولی در واقع نشانه اصلی این گفت و گو تحلیل مدل درآمدی فروشندگان با توجه به نگاهی است که به مشتری دارند.
برای تماشای ویدیوی این گفت وگو در صفحه آپارات مرکز نوآوری و کارآفرینی دانشگاه شاهد از طریق پیوند زیر وارد شوید. اینجا
بریده ابتدایی ویدیو نیز در زیر موجود است:
