«کار تیمی در ترازوی زبان فارسی: از انجمنکاری تا تیمورک»
تیمورک؛ کار تیمی را در زبان فارسی چه باید گفت؟ آیا ما ایرانیان کار تیمی نداشتهایم که واژه مصطلح و رایجی در مقابل «تیمورک» (Teamwork) به کار نمیبریم؟ در مقابل تعریف زیر چه کلمهای را پیشنهاد میکنید؟ «جمعی از افراد متحد یا دارای وحدت که برای تحقق یک هدف یا رسیدن به یک مقصد، به صورت منسجم و درهمتنیده تلاش میکنند.»
احمدرضا آذربایجانی
مشاور و تسهیلگر نوآوری
تیمورک؛ کار تیمی را در زبان فارسی چه باید گفت؟
آیا ما ایرانیان کار تیمی نداشتهایم که واژه مصطلح و رایجی در مقابل «تیمورک» (Teamwork) به کار نمیبریم؟ در مقابل تعریف زیر چه کلمهای را پیشنهاد میکنید؟
«جمعی از افراد متحد یا دارای وحدت که برای تحقق یک هدف یا رسیدن به یک مقصد، به صورت منسجم و درهمتنیده تلاش میکنند.»
بهتر است در آغاز، در چند واژه تعمق بیشتری کنیم: اتحاد، وحدت، هدف، مقصد و درهمتنیدگی.
۱. اتحاد
اتحاد یعنی دو یا چند فرد یا شخص (یا اشخاص) حول یک موضوع با یکدیگر همسو و همجهت هستند. مثلاً یک زن و مرد برای تشکیل خانواده میتوانند متحد شوند؛ یا کارکنان یک شرکت در موضوع فعالیت شرکت، با یکدیگر همنظر، همراستا و همسو فعالیت میکنند و لزوماً در راستای موضوع شرکت متحد هستند. گاهی دو دشمن هم برای یک هدف مشترک با هم متحد میشوند. این یعنی افراد متحد میتوانند در زمانی با توافق یا بدون توافق، همسویی خود را به هم بزنند و از آن خارج شوند.
۲. وحدت
وحدت یعنی دو یا چند شخص در تحقق یک هدف، یکپارچهاند و گویی یکی هستند. مثلاً یک پدر، مادر و فرزند آنها یک خانواده هستند؛ خانواده به نحوی واحد است که ولو توافق کنند رابطه خود را به هم بزنند، باز هم آنها یک مجموعه هستند. وحدت لزوماً رابطهای مبتنی بر دوستی است؛ یعنی در آن، جدا شدن و خروج بیمعنی است.
۳. هدف
هدف، بیرون از ما نیست و دقیقاً همان چیزی است که همیشه با ماست (این با ما بودن به معنای یک امر صرفاً ذهنی نیست). به طور مثال، هدف شما از رفتن به مدرسه، علمآموزی است. قاعدتاً همان زمان که اراده میکنید به مدرسه بروید، توجه و التفات به علم در شما وجود دارد؛ وقتی در مدرسه هستید علم و علمآموزی با شماست و وقتی از مدرسه خارج میشوید نیز علم و دانشِ حاصله همراه شما خواهد بود.
(یکی از سوالات مهم در اندیشه عبارت است از اینکه: عقل ابزار است یا هدف؟)
۴. مقصد
ابزارها هدف نیستند و بیشتر «مقصد» محسوب میشوند. مقصد، بیرون از ماست و اکثراً در خدمت هدف قرار دارد.
مثلاً هدف ما از رفتن به مقصدِ بیمارستان در زمان بیماری، «سلامتی» است؛ یا مقصد ما از رفتن به یک فروشگاه، «خرید کردن» است. پس فروشگاه مقصد و خرید، هدف است. مقصدها از ما جدا میشوند یا ما از آنها جدا میشویم، ولی هدفها با ما هستند و ما با آنها هستیم.
به عنوان مثالی دیگر، شخص هنرجو با هدفِ «هنرمند شدن» وارد دانشکده هنر میشود؛ هنر همیشه با او خواهد بود تا آنقدر در او قوی شود که هنرمند شود، ولی دانشکده هنر مقصد او بوده و زمانی از آن جدا خواهد شد.
۵. درهمتنیده یا منسجم
این واژه، ویژگیِ چند امر همزمان، همراستا و همراه است که علیرغم تفاوتهایشان، با هم در جریان هستند.
- یک مثال ملموس: الان که دارید این متن را میخوانید، دستان شما گوشی یا تبلت را گرفته یا روی موس رایانه است. انگشتان شما برای نگاه داشتن وضعیت موجود، همراستایی و همراهی دارند؛ چشمان شما روی متنها حرکت میکند؛ مفاهیمی را که میبینید در مغز و حافظه مورد بازاندیشی قرار میدهید و همزمان تنفس میکنید. در کنار اینها، ابزار ارتباطی من و شما نیز همراه ماست. این مجموعه منسجم و درهمتنیده، ابزاری هستند برای تحقق اهداف یا رسیدن به مقاصد.
- مثال موسیقی: اعضای اجرای یک کنسرت موسیقی هر کدام یک ریتم را اجرا میکنند؛ گاهی اعضا به ریتمهای هم توجه دارند و گاهی فقط راه خودشان را بر اساس تم موسیقی میروند. در هر دو حالت، آنها (چه بدانند و چه ندانند) در خدمت اجرای موسیقی هستند. نوازندگان یا خوانندگان در کنسرت، به صورت همزمان، همراستا، همراه و در کنار هم جریان دارند. مجموعه این ریتمها که گاهی از هم جدا و متفاوت نیز هستند، به دلیل همراستا بودن، ویژگی خاصی را ایجاد میکنند که از آن به نام «هارمونی» یاد میشود. در واقع، انسجام برای ایجاد هارمونی است. شعر معروف سعدی نیز مبین همین درهمتنیدگی برای ایجاد هارمونی است:
ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند - تا تو نانی به کف اری و به غفلت نخوری
نتیجهگیری
با توضیح این کلیدواژهها، دوباره به آن تعریف اولیه توجه کنید:
«جمعی از افراد متحد یا دارای وحدت که برای تحقق یک هدف یا رسیدن به یک مقصد، به صورت منسجم و درهمتنیده تلاش میکنند.»
اکنون:
واژههای من و فهم شما از آن واژهها، یک انجمن شدهاند…
یا
واژههای من و فهم شما از آن واژهها، بسیج شدهاند…
یا
واژههای من و فهم شما از آن واژهها، تیمی شدهاند…
تا ما معنی تازهای را از «کار تیمی» یا «انجمنکاری» بفهمیم.
از طریق پیوند زیر می توانید یکی از گفت وگو های انلاین در مورد آسیب شناسی تیمی در ایران را در صفحه آپارات مرکز نوآوری و کارآفرینی دانشگاه شاهد مشاهده کنید. اینجا را کلیک کنید
لینک کوتاه:
https://innovation.shahed.ac.ir/?p=54619
اشتراک گذاری:
[addtoany]
